Question 1[1 Mark(s)]
What is the meaning of Inclusiveness in Governance?
Governance ਵਿੱਚ Inclusiveness ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
Governance ਵਿੱਚ Inclusiveness ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
💡 ਵਿਆਖਿਆ (Explanation):
ਵਿਆਖਿਆ:
Inclusiveness ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਰਗਾਂ ਨੂੰ Governance ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਮੌਕੇ ਮਿਲਣ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਗਰੀਬਾਂ, ਪਿੱਛੜੇ ਅਤੇ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਵਰਗਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
Inclusive Governance ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਨ ਮੌਕਿਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਆਖਿਆ:
Inclusiveness ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਰਗਾਂ ਨੂੰ Governance ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਮੌਕੇ ਮਿਲਣ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਗਰੀਬਾਂ, ਪਿੱਛੜੇ ਅਤੇ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਵਰਗਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
Inclusive Governance ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਨ ਮੌਕਿਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Question 2[1 Mark(s)]
What is Equity in Governance?
Governance ਵਿੱਚ Equity ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
Governance ਵਿੱਚ Equity ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
💡 ਵਿਆਖਿਆ (Explanation):
ਵਿਆਖਿਆ:
Equity ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਆਂਪੂਰਨ ਮੌਕੇ ਅਤੇ treatment ਮਿਲੇ।
ਇਹ ਸਿਰਫ਼ formal equality ਦੀ ਬਜਾਏ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
Good Governance ਵਿੱਚ equity ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਆਖਿਆ:
Equity ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਆਂਪੂਰਨ ਮੌਕੇ ਅਤੇ treatment ਮਿਲੇ।
ਇਹ ਸਿਰਫ਼ formal equality ਦੀ ਬਜਾਏ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
Good Governance ਵਿੱਚ equity ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
Question 3[1 Mark(s)]
Which approach places citizens at the centre of public administration?
ਕਿਹੜੀ ਪਹੁੰਚ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ Public Administration ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੀ ਹੈ?
ਕਿਹੜੀ ਪਹੁੰਚ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ Public Administration ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੀ ਹੈ?
💡 ਵਿਆਖਿਆ (Explanation):
ਵਿਆਖਿਆ:
Citizen-centric approach ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ accessibility, convenience ਅਤੇ quality service delivery ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ traditional administration ਤੋਂ citizen-oriented administration ਵੱਲ ਬਦਲਾਅ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਆਖਿਆ:
Citizen-centric approach ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ accessibility, convenience ਅਤੇ quality service delivery ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ traditional administration ਤੋਂ citizen-oriented administration ਵੱਲ ਬਦਲਾਅ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
Question 4[1 Mark(s)]
What is New Public Management (NPM)?
New Public Management (NPM) ਕੀ ਹੈ?
New Public Management (NPM) ਕੀ ਹੈ?
💡 ਵਿਆਖਿਆ (Explanation):
ਵਿਆਖਿਆ:
New Public Management ਨੇ public sector ਵਿੱਚ efficiency, performance ਅਤੇ results-oriented management 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਸ ਵਿੱਚ private-sector management techniques ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Performance measurement ਅਤੇ managerial autonomy ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੱਤ ਹਨ।
ਵਿਆਖਿਆ:
New Public Management ਨੇ public sector ਵਿੱਚ efficiency, performance ਅਤੇ results-oriented management 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਸ ਵਿੱਚ private-sector management techniques ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Performance measurement ਅਤੇ managerial autonomy ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੱਤ ਹਨ।
Question 5[1 Mark(s)]
Who is primarily associated with the concept of New Public Management?
New Public Management ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੌਣ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ?
New Public Management ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੌਣ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ?
💡 ਵਿਆਖਿਆ (Explanation):
ਵਿਆਖਿਆ:
Christopher Hood ਨੇ 1991 ਵਿੱਚ New Public Management ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
NPM ਵਿੱਚ performance standards, managerial discretion ਅਤੇ output control ਵਰਗੇ ਤੱਤਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਇਹ traditional bureaucratic administration ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ conceptual shift ਸੀ।
ਵਿਆਖਿਆ:
Christopher Hood ਨੇ 1991 ਵਿੱਚ New Public Management ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
NPM ਵਿੱਚ performance standards, managerial discretion ਅਤੇ output control ਵਰਗੇ ਤੱਤਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਇਹ traditional bureaucratic administration ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ conceptual shift ਸੀ।
📄 Governance 101-150 MCQs NOTES – Original price was: ₹499.00.₹99.00Current price is: ₹99.00.
Instant digital PDF file download and access material.
Question 6[1 Mark(s)]
What is Network Governance?
Network Governance ਕੀ ਹੈ?
Network Governance ਕੀ ਹੈ?
💡 ਵਿਆਖਿਆ (Explanation):
ਵਿਆਖਿਆ:
Network Governance ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਇਕੱਲੀ ਫੈਸਲੇ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਸਗੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ stakeholders ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
Government agencies, NGOs, businesses ਅਤੇ community organizations ਇਸ network ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਹ complex public problems ਨੂੰ collaborative manner ਵਿੱਚ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਆਖਿਆ:
Network Governance ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਇਕੱਲੀ ਫੈਸਲੇ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਸਗੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ stakeholders ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
Government agencies, NGOs, businesses ਅਤੇ community organizations ਇਸ network ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਹ complex public problems ਨੂੰ collaborative manner ਵਿੱਚ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Question 7[1 Mark(s)]
What is Collaborative Governance?
Collaborative Governance ਕੀ ਹੈ?
Collaborative Governance ਕੀ ਹੈ?
💡 ਵਿਆਖਿਆ (Explanation):
ਵਿਆਖਿਆ:
Collaborative Governance ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ non-government stakeholders ਮਿਲ ਕੇ policy problems ਨੂੰ address ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਵਿੱਚ dialogue, trust ਅਤੇ shared responsibility ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ।
ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਵਿਆਖਿਆ:
Collaborative Governance ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ non-government stakeholders ਮਿਲ ਕੇ policy problems ਨੂੰ address ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਵਿੱਚ dialogue, trust ਅਤੇ shared responsibility ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ।
ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
Question 8[1 Mark(s)]
Which body audits the accounts of the Union and State Governments in India?
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਖਾਤਿਆਂ ਦਾ Audit ਕਿਹੜੀ ਸੰਸਥਾ ਕਰਦੀ ਹੈ?
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਖਾਤਿਆਂ ਦਾ Audit ਕਿਹੜੀ ਸੰਸਥਾ ਕਰਦੀ ਹੈ?
💡 ਵਿਆਖਿਆ (Explanation):
ਵਿਆਖਿਆ:
CAG ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ public expenditure ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ accounts ਦੀ audit ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ constitutional authority ਹੈ।
ਇਹ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ accountability ਅਤੇ financial oversight ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
CAG ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ Parliament ਅਤੇ State Legislatures ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਆਖਿਆ:
CAG ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ public expenditure ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ accounts ਦੀ audit ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ constitutional authority ਹੈ।
ਇਹ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ accountability ਅਤੇ financial oversight ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
CAG ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ Parliament ਅਤੇ State Legislatures ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
Question 9[1 Mark(s)]
Which Article of the Indian Constitution deals with the Comptroller and Auditor General?
ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦਾ ਕਿਹੜਾ Article Comptroller and Auditor General ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ?
ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦਾ ਕਿਹੜਾ Article Comptroller and Auditor General ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ?
💡 ਵਿਆਖਿਆ (Explanation):
ਵਿਆਖਿਆ:
Article 148 ਭਾਰਤ ਦੇ Comptroller and Auditor General ਦੀ constitutional position ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।
CAG ਸਰਕਾਰੀ ਵਿੱਤ ਅਤੇ public expenditure ਦੀ audit ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ financial accountability ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ constitutional institution ਹੈ।
ਵਿਆਖਿਆ:
Article 148 ਭਾਰਤ ਦੇ Comptroller and Auditor General ਦੀ constitutional position ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।
CAG ਸਰਕਾਰੀ ਵਿੱਤ ਅਤੇ public expenditure ਦੀ audit ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ financial accountability ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ constitutional institution ਹੈ।
Question 10[1 Mark(s)]
What is Outcome-Based Governance?
Outcome-Based Governance ਕੀ ਹੈ?
Outcome-Based Governance ਕੀ ਹੈ?
💡 ਵਿਆਖਿਆ (Explanation):
ਵਿਆਖਿਆ:
Outcome-Based Governance ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾ ਨੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਨਤੀਜੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਸਿਰਫ਼ funds ਖਰਚ ਹੋ ਜਾਣਾ ਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ।
ਇਸ approach ਵਿੱਚ outcomes, impact ਅਤੇ measurable performance ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਵਿਆਖਿਆ:
Outcome-Based Governance ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾ ਨੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਨਤੀਜੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਸਿਰਫ਼ funds ਖਰਚ ਹੋ ਜਾਣਾ ਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ।
ਇਸ approach ਵਿੱਚ outcomes, impact ਅਤੇ measurable performance ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
Question 11[1 Mark(s)]
What is Performance Budgeting?
Performance Budgeting ਕੀ ਹੈ?
Performance Budgeting ਕੀ ਹੈ?
💡 ਵਿਆਖਿਆ (Explanation):
ਵਿਆਖਿਆ:
Performance Budgeting ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ programmes ਅਤੇ expected results ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਕਿ ਖਰਚ ਕੀਤੇ resources ਤੋਂ ਕੀ performance ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ।
ਇਹ financial management ਅਤੇ accountability ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਆਖਿਆ:
Performance Budgeting ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ programmes ਅਤੇ expected results ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਕਿ ਖਰਚ ਕੀਤੇ resources ਤੋਂ ਕੀ performance ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ।
ਇਹ financial management ਅਤੇ accountability ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
📄 Governance MCQs PDF (51-100) 2026-2027 | Punjab Lecturer Cadre Political Science | New Syllabus | Unit Wise | Chapter Wise | Solved MCQs PDF Download – Original price was: ₹99.00.₹20.00Current price is: ₹20.00.
Instant digital PDF file download and access material.
Question 12[1 Mark(s)]
What is the Digital Divide?
Digital Divide ਕੀ ਹੈ?
Digital Divide ਕੀ ਹੈ?
💡 ਵਿਆਖਿਆ (Explanation):
ਵਿਆਖਿਆ:
Digital Divide ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ digital devices, internet ਅਤੇ digital skills ਤੱਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਸਮਾਨ ਪਹੁੰਚ।
ਇਹ rural-urban, income ਅਤੇ education differences ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
E-Governance ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ digital inclusion ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਵਿਆਖਿਆ:
Digital Divide ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ digital devices, internet ਅਤੇ digital skills ਤੱਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਸਮਾਨ ਪਹੁੰਚ।
ਇਹ rural-urban, income ਅਤੇ education differences ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
E-Governance ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ digital inclusion ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
Question 13[1 Mark(s)]
What is Open Government?
Open Government ਕੀ ਹੈ?
Open Government ਕੀ ਹੈ?
💡 ਵਿਆਖਿਆ (Explanation):
ਵਿਆਖਿਆ:
Open Government ਵਿੱਚ government information, decision-making ਅਤੇ public participation ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ transparency ਅਤੇ citizen engagement ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ।
ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ trust ਅਤੇ accountability ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ।
ਵਿਆਖਿਆ:
Open Government ਵਿੱਚ government information, decision-making ਅਤੇ public participation ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ transparency ਅਤੇ citizen engagement ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ।
ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ trust ਅਤੇ accountability ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ।
Question 14[1 Mark(s)]
What is Public Value?
Public Value ਕੀ ਹੈ?
Public Value ਕੀ ਹੈ?
💡 ਵਿਆਖਿਆ (Explanation):
ਵਿਆਖਿਆ:
Public Value ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ policies ਅਤੇ services ਸਮਾਜ ਲਈ ਕਿੰਨਾ public benefit ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਵਿੱਚ social outcomes, trust ਅਤੇ quality of public services ਵਰਗੇ ਤੱਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਹ public administration ਨੂੰ ਕੇਵਲ efficiency ਤੋਂ ਅੱਗੇ societal outcomes ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਆਖਿਆ:
Public Value ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ policies ਅਤੇ services ਸਮਾਜ ਲਈ ਕਿੰਨਾ public benefit ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਵਿੱਚ social outcomes, trust ਅਤੇ quality of public services ਵਰਗੇ ਤੱਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਹ public administration ਨੂੰ ਕੇਵਲ efficiency ਤੋਂ ਅੱਗੇ societal outcomes ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Question 15[1 Mark(s)]
Who developed the concept of Public Value Management prominently?
Public Value Management ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸ ਵਿਦਵਾਨ ਨੇ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ?
Public Value Management ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸ ਵਿਦਵਾਨ ਨੇ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ?
💡 ਵਿਆਖਿਆ (Explanation):
ਵਿਆਖਿਆ:
Mark H. Moore ਨੇ Public Value ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ public management ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬਣਾਇਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ government managers ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ public value create ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ।
ਇਹ approach public interest ਅਤੇ societal outcomes 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਆਖਿਆ:
Mark H. Moore ਨੇ Public Value ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ public management ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬਣਾਇਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ government managers ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ public value create ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ।
ਇਹ approach public interest ਅਤੇ societal outcomes 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
Question 16[1 Mark(s)]
What is Social Capital in Governance?
Governance ਵਿੱਚ Social Capital ਕੀ ਹੈ?
Governance ਵਿੱਚ Social Capital ਕੀ ਹੈ?
💡 ਵਿਆਖਿਆ (Explanation):
ਵਿਆਖਿਆ:
Social Capital ਵਿੱਚ trust, social networks ਅਤੇ cooperation ਵਰਗੇ ਤੱਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ collective action ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮਜ਼ਬੂਤ social capital effective community participation ਅਤੇ governance ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਿਆਖਿਆ:
Social Capital ਵਿੱਚ trust, social networks ਅਤੇ cooperation ਵਰਗੇ ਤੱਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ collective action ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮਜ਼ਬੂਤ social capital effective community participation ਅਤੇ governance ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Question 17[1 Mark(s)]
What is Administrative Reforms?
Administrative Reforms ਕੀ ਹਨ?
Administrative Reforms ਕੀ ਹਨ?
💡 ਵਿਆਖਿਆ (Explanation):
ਵਿਆਖਿਆ:
Administrative Reforms ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ efficient, transparent ਅਤੇ citizen-friendly ਬਣਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ organizational restructuring, process simplification ਅਤੇ technology adoption ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ Administrative Reforms Commissions ਨੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਵਿਆਖਿਆ:
Administrative Reforms ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ efficient, transparent ਅਤੇ citizen-friendly ਬਣਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ organizational restructuring, process simplification ਅਤੇ technology adoption ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ Administrative Reforms Commissions ਨੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
📄 Governance Complete Course 2026 | New Syllabus | Unit Wise | 50 MCQs PDF DOWNLOAD 2026-2027 – Original price was: ₹299.00.₹20.00Current price is: ₹20.00.
Instant digital PDF file download and access material.
Question 18[1 Mark(s)]
Which commission is popularly known as the Second Administrative Reforms Commission?
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ Second Administrative Reforms Commission ਕਿਹੜੀ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ Second Administrative Reforms Commission ਕਿਹੜੀ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
💡 ਵਿਆਖਿਆ (Explanation):
ਵਿਆਖਿਆ:
Second Administrative Reforms Commission (2nd ARC) ਦਾ ਗਠਨ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2005 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਇਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ M. Veerappa Moily ਨੇ ਕੀਤੀ।
ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ Good Governance, ethics, RTI, local governance ਅਤੇ public administration ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਈ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਵਿਆਖਿਆ:
Second Administrative Reforms Commission (2nd ARC) ਦਾ ਗਠਨ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2005 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਇਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ M. Veerappa Moily ਨੇ ਕੀਤੀ।
ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ Good Governance, ethics, RTI, local governance ਅਤੇ public administration ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਈ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।
Question 19[1 Mark(s)]
What is Process Re-engineering in Governance?
Governance ਵਿੱਚ Process Re-engineering ਕੀ ਹੈ?
Governance ਵਿੱਚ Process Re-engineering ਕੀ ਹੈ?
💡 ਵਿਆਖਿਆ (Explanation):
ਵਿਆਖਿਆ:
Process Re-engineering ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਜਟਿਲ administrative procedures ਨੂੰ ਮੁੜ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ unnecessary steps, delays ਅਤੇ costs ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Digital technology ਇਸ process ਨੂੰ ਹੋਰ efficient ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਵਿਆਖਿਆ:
Process Re-engineering ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਜਟਿਲ administrative procedures ਨੂੰ ਮੁੜ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ unnecessary steps, delays ਅਤੇ costs ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Digital technology ਇਸ process ਨੂੰ ਹੋਰ efficient ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
Question 20[1 Mark(s)]
What is the purpose of a Service Delivery Charter?
Service Delivery Charter ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ?
Service Delivery Charter ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ?
💡 ਵਿਆਖਿਆ (Explanation):
ਵਿਆਖਿਆ:
Service Delivery Charter ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ standards ਅਤੇ expected timelines ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਨਾਲ service providers ਦੀ accountability ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਹ citizen-centric administration ਅਤੇ better service delivery ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਹੈ।
ਵਿਆਖਿਆ:
Service Delivery Charter ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ standards ਅਤੇ expected timelines ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਨਾਲ service providers ਦੀ accountability ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਹ citizen-centric administration ਅਤੇ better service delivery ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਹੈ।
Question 21[1 Mark(s)]
Which of the following is an example of Horizontal Accountability?
ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ Horizontal Accountability ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਕਿਹੜੀ ਹੈ?
ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ Horizontal Accountability ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਕਿਹੜੀ ਹੈ?
💡 ਵਿਆਖਿਆ (Explanation):
ਵਿਆਖਿਆ:
Horizontal Accountability ਵਿੱਚ state institutions ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ judiciary, legislature ਅਤੇ independent constitutional institutions executive ਉੱਤੇ checks ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਹ concentration ਅਤੇ misuse of power ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਆਖਿਆ:
Horizontal Accountability ਵਿੱਚ state institutions ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ judiciary, legislature ਅਤੇ independent constitutional institutions executive ਉੱਤੇ checks ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਹ concentration ਅਤੇ misuse of power ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
Question 22[1 Mark(s)]
What is Vertical Accountability?
Vertical Accountability ਕੀ ਹੈ?
Vertical Accountability ਕੀ ਹੈ?
💡 ਵਿਆਖਿਆ (Explanation):
ਵਿਆਖਿਆ:
Vertical Accountability ਵਿੱਚ citizens ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ elected representatives ਨੂੰ ਜਵਾਬਦੇਹ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ।
Free and fair elections ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਧਨ ਹਨ।
Media, civil society ਅਤੇ citizen activism ਵੀ ਇਸ accountability ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਵਿਆਖਿਆ:
Vertical Accountability ਵਿੱਚ citizens ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ elected representatives ਨੂੰ ਜਵਾਬਦੇਹ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ।
Free and fair elections ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਧਨ ਹਨ।
Media, civil society ਅਤੇ citizen activism ਵੀ ਇਸ accountability ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
Question 23[1 Mark(s)]
What is Fiscal Governance?
Fiscal Governance ਕੀ ਹੈ?
Fiscal Governance ਕੀ ਹੈ?
💡 ਵਿਆਖਿਆ (Explanation):
ਵਿਆਖਿਆ:
Fiscal Governance ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੇ revenue, expenditure, borrowing ਅਤੇ public debt ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਜ਼ਬੂਤ fiscal governance ਨਾਲ public resources ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਅਤੇ sustainable ਵਰਤੋਂ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
Budget transparency ਅਤੇ financial accountability ਇਸਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੱਤ ਹਨ।
ਵਿਆਖਿਆ:
Fiscal Governance ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੇ revenue, expenditure, borrowing ਅਤੇ public debt ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਜ਼ਬੂਤ fiscal governance ਨਾਲ public resources ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਅਤੇ sustainable ਵਰਤੋਂ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
Budget transparency ਅਤੇ financial accountability ਇਸਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੱਤ ਹਨ।
📄 Governance 101-150 MCQs NOTES – Original price was: ₹499.00.₹99.00Current price is: ₹99.00.
Instant digital PDF file download and access material.
Question 24[1 Mark(s)]
What is Sustainable Governance?
Sustainable Governance ਕੀ ਹੈ?
Sustainable Governance ਕੀ ਹੈ?
💡 ਵਿਆਖਿਆ (Explanation):
ਵਿਆਖਿਆ:
Sustainable Governance ਵਿੱਚ economic, social ਅਤੇ environmental dimensions ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨੀਤੀਆਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ future generations ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ sustainable development ਅਤੇ long-term public interest ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਧਾਰਨਾ ਹੈ।
ਵਿਆਖਿਆ:
Sustainable Governance ਵਿੱਚ economic, social ਅਤੇ environmental dimensions ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨੀਤੀਆਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ future generations ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ sustainable development ਅਤੇ long-term public interest ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਧਾਰਨਾ ਹੈ।
Question 25[1 Mark(s)]
What is the role of Civil Society in Governance?
Governance ਵਿੱਚ Civil Society ਦੀ ਕੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ?
Governance ਵਿੱਚ Civil Society ਦੀ ਕੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ?
💡 ਵਿਆਖਿਆ (Explanation):
ਵਿਆਖਿਆ:
Civil Society organizations ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
NGOs, community groups ਅਤੇ advocacy organizations ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਅਤੇ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ policy process ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਹ participation, accountability ਅਤੇ democratic governance ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹਨ।
ਵਿਆਖਿਆ:
Civil Society organizations ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
NGOs, community groups ਅਤੇ advocacy organizations ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਅਤੇ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ policy process ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਹ participation, accountability ਅਤੇ democratic governance ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹਨ।
🎉 Quiz Performance Scorecard
0
Total Qs
0
Attempted
0
Correct
0
Wrong
0
Marks Scored
0%
Percentage
📄 Governance MCQs PDF (51-100) 2026-2027 | Punjab Lecturer Cadre Political Science | New Syllabus | Unit Wise | Chapter Wise | Solved MCQs PDF Download – Original price was: ₹99.00.₹20.00Current price is: ₹20.00.
Instant digital PDF file download and access material.
📄 Governance Complete Course 2026 | New Syllabus | Unit Wise | 50 MCQs PDF DOWNLOAD 2026-2027 – Original price was: ₹299.00.₹20.00Current price is: ₹20.00.
Instant digital PDF file download and access material.
